فرقه هاى فرعى مسیحیت:
4- فرقه ژان هوس:
منشعب از فرقه"جان ویگلف"
5- فرقه پورتین:
منشعب از مذهب لوتر و کالون . پیروان این فرقه را ابتدا ایرلندى هاتشکیل مى دادند. این فرقه سنت گرا معتقد به حفظ مطلق عقاید اولیه دین عیسى بودند. این فرقه مورد مخالفت شدید پیروان کاتولیک قرار گرفت . دوستداران پاپ و کلیساىکاتولیک علیه این فرقه عکس العمل نشان دادند تا آبروى روحانیت کاتولیک را حفظ کنند.
6-فرقه یسوعیین :
پیروان دولوبالاک را فرقه یسوعییننامند. این فرقه اطاعت مطلق و کورکورانه از پاپ را تبلیغ مى کرد. در اعتقاد اینفرقه ، پاپ ولى مطلق جامعه مسیحى است و مردم حق اعتراض و سؤ ال ندارند.
7- فرقه آریوس:
این فرد با عقاید تثلیث و وجود روحانیون وکشیشان عصر خود به مخالفت پرداخت . به عقیده او پدر در ردیف پسر نیست . زیرا پسر ازازل با پدر در خلقت شرکت نداشته است ، بل که از او بوجود آمده است. کشیشها در سال 321 میلادى اورا تکفیر کردند. وی که در اسکندریه اقامت داشت به فلسطین فرار کرد و پیروانى دست و پا کرد آریوس در سال 336 میلادى درگذشت
8- فرقه نسطورى:
این فرقه از کلیساى قسطنطنیه جدا شدند. این فرقه معتقد بهدوگانگى ذات عیسى بود. «نسطوریوس« رهبراین فرقه مى گفت که«مریم« با معجزهروح القدس ،«عیسى« را باردار شده. عیسى با طبیعت انسانى متولد شد و سپس روح القدس بر مسیح نازل شد و طبیعت خدائى دراو حلول کرد. نسطوریوس تبعید شد و در سال 439 میلادى در گذشت . ضمنا کلیساى مسیحیانایران نسطورى است
9- فرقه هوژنت:
این فرقه پیرو مذهب" کالون"بودند. و رهبرى آن با«هوژنت فرانسوى« بود.
کلیساى کاتولیک نیزاز دولت وقت درخواست کرده بود تا این فرقه را از بین ببرد. «کاترین»نایب السلطنه
فرانسه که ابتدا از دوستان«هوژنت« بود، بعد فرمان قتل
عام پیروان این فرقه را صادر کرد و در حدودبیست هزار نفر از این فرقه کشته شدند.
یکى از ژنرال هاى فرانسوى که طرفدار هوژنت هابود، این گروه را مورد ارفاق قرار داد
و در سال 1598 میلادى با صدور فرمانى از جانبپادشاه فرانسه ، آزادى اجتماعى به این
فرقه اعطا شد. در زمان حکومت«لوئى چهاردهم« این فرمان مجددا لغو گردید و درسال1685میلادى دوباره عقاید این
فرقه غیر قانونى اعلام شد.
10-فرقه یعقوبیه:
منسوب به بنام یعقوب پالانى. این فرقه معتقد است که : عالم قدیم و از جهتى نیز خلقت را حادث مىدانند یعنی به خلقت دو بعد لاهوتى و ناسوتى قایلند.
یعقوب از سال 578-541میلادى ، اسقف آدس ، اورفا در آسیاى صغیر بود. در قرن ششم میلادى مى زیست . او مؤسس کلیساى شرق یعنى عراق و سوریه و ترکیه است . پیروان او اینک یکصد و پنجاههزار نفرهستند.
11- فرقه مونوفیزیتها:
این فرقه طرفدار وحدت روح حضرت عیسى بودند؛ یعنى عیسى از ابتدا داراى روحخدائى بوده و پس از تولد نیز همان روح خدائى را با خود داشته است . این عقیده بیشتر درمیان ارامنه و مسیحیان یعقوبى مصر و سریانى ها رواج دارد. در سال 525 میلادى کلیساىارمنستان عقیده وحدت روح در مسیح را قبول کرد و بدین شکل از کلیساى ارتودوکس یونانىو بیزانس جدا شد
12- فرقه آپولى نادین:
این فرقهنیز معتقدند که عیسى یک انسان ظاهرى بوده است
13-فرقه آرتمون:
این فرقه در قرن دوم میلادى بهوسیله یک روحانى مسیحى به نام آرتمون بوجود آمد. عقاید این فرقه این است که : عیسىفقط انسانى بوده که بیشتر از دیگران فیض روح القدس به او مى رسید. این فرقه منکرالوهیت مسیح بود و لذا کلیسا مذهب آنان را قبول نکرد
14-فرقهایکونو کلات:
این فرقه در قرن هفتممیلادى ظهور کرد. از عقایدشان اینست که با نصب هر گونه تصاویر و مجسمه در کلیسا مخالفند. برخىپادشاهان روم شرقى با این فرقه هم نظر بودند.
15- فرقه سبتیه:
این فرقه روز شنبه رابه جاى روز یکشنبه مقدس مى داند و آن روز راروز عید معرفى مى کند. این فرقه از جلفای آذربایجان شرقی مهاجرت کرده (علت سیاسی و تاریخی دارد) و در جلفاىاصفهان یک کلیسا دارند.نود درصد ارامنه ایران مسیحى گریگورى و چهار صد کاتولیک و پروتستان و بقیهپیرو فرقه خواهران و برادران هستند.
16-فرقه خواهران برادران:
17- فرقه ملکاتیه:
معتقدند که حضرت عیسىجوهرى است پاک که از مجراى گوش مریم به درون او راه یافته است و از پهلوىراست او بیرون آمده است . روح در حضرت مریم همانند جریان آب دررودخانه و ناودان جریان یافت. و نیز میگویند هر کس خود را از طعام دنیا معاف کند ، پرورد گارش را مشاهده خواهد کرد.این فرقه در ارز روم به وجود آمدند.
18-فرقه مغتسله:
این فرقه وفاداربه سنن و شعائر اولیه دین عیسى مى باشد. که تعمید در کودکان را قبول ندارند و در سن بلوغ و بزرگسالى تعمید مى دهند. این فرقهبا خدمت سربازى مخالف هستند
19-فرقه روشن گرایان:
این فرقه خواندن کتاب مقدس و تصفیه و تزکیه باطنى و ظاهرى را توصیه مى کند و با دروغ و جنگ وبردگى شدیدا در تضاد هستند
20-فرقه یکتاگرایان:
این فرقه به آزادى کامل عقیده معتقدند، تثلیث را مطلقا قبول ندارند، و مبلغ ایمان بهخداى یکتا هستند.
21- فرقه مورمونها:
این فرقه بر گسترش حکومت کتاب مقدس در جهان تاکید دارند.
22-فرقه سالوتیه:
منشعب از مذهب پروتستان میباشند، در اعتقاداتشان از اصول و عقاید ادیان هندى - بودائى و سایر ادیان شرقى مخلوط شده است بطوریکه این فرقه را فرقه صوفیان نیزمى گویند.
23-فرقه اوتیشت ها:
از پیروان اوتیشه از علماء بزرگمسیحى یونانى میباشند وی در قرن پنجم مى زیسته است . این فرقه معتقد بود که عیسى فقط ذات وطبیعت خدائى داش
24- فرقه بازپلیدس :
این فرقه در قرن دوم میلادى در انطاکیهبه وجود آمد.
25-فرقه مارگیونیها:
این فرقه در پایان قرن دوم میلادى بوجود آمد.
26- فرقه والینسین :
این فرقه در اواسط قرن دوم میلادى پدیدآمد.
27- فرقه باردیصانى:
این فرقه در اواخر قرن دوم میلادى پدیدآمد.
28- مورمون ها:
این فرقه سنت گراهاى اخبارى هستند که بر متون عهدین تکیه دارند. با هر گونه افزایش وتجدید نظر مخالف هستند این فرقه به تعدد زوجات در مسیحیت معتقد بود. بسیارى از پیرواناین فرقه تا هشت زن اختیار کرده بودند.
29- فرقه علوم گرایان:
این فرقه معتقد است که تمامامراض جسمانى نتیجه عقاید فساد و کردار نادرست است . و بر این باورند که شفاى کاملجسمى بوسیله الهامات خدایی است . و از آنجائیکه بنظر برخیها اعتقادات این گروه با نظریات جدید روانشناسانموافق است . از این رو به این نام مطرح شده اند.
30- فرقه عقل گرایان:
این فرقه معتقد است که : بایدحقایق دین و علل مذهب را با عقل و اندیشه بدست آورد. اصول عقاید این فرقه عبارت است از:
1-خداوند یگانه است 2- جهان را او آفریده است 3- انسان آزاد و مختار است که به تقوى رو آورد. 4- روحانسان جاودان و غیر قابل زوال است 5- پس از مرگ ، معاد وجود دارد و حضور در پیشگاه عدالتخداوند حتمی است.
ژان سملر ( 1791 میلادى ) یکى از رهبران این فرقه بشمار می رود.
31- فرقه فرانس دامیز:
فرانس دامیز متوفی سال 1226 میلادى ، پیروان خود را به عدم تعلق به دنیا دعوت مى نمود. و آن راپیروى از عیسى میدانستند لذا در نهایت فقرو تنگدستی زندگى مى کردند.
32-فرقه رهبانیون :
اعضای این فرقه به«ارمیست» ها مشهورهستد. «ارمریست« ماءخوذ از کلمه یونانى«ارمس« به معناى« صحرا وبیابان« است . بعضیها به آنان«موان« یعنى«تنها»یا«گوشه نشین« هممی گفتند. نخستین راهب مسیحى فردى قبطى به نام آنتوان بود که دیر را بنا کرد و درسال 256 میلادى در گذشت . بعد از وی راهبی به اسم "پاشم" قبطى برخاست که در سال320 میلادى گروهى از کشیشان را گرد خود جمع کرد و مقررات بسیار سختى را در فرقهبرقرار ساخت . این کشیشان را«آبه« وبه عربى«اب» و به فارسى«پدر» میگویند.
33-فرقه آلهارت:
آلهارت آلمانی بود که در سال 1328 میلادى درگذشت . وی یکى از عرفاى سرشناس دین مسیح بود . این شخص به وحدت وجود اعتقاد داشت و انسان را خدا می دانست و میگفت به هر کجا که بنگریم سیماى خدا را مى بینیم
34-فرقه اناباپتیست:
این گروه که تعمید یافتگان نوین مى باشند، در میان مسیحیان بیشتر مطرح هستند. گروه بى شمارى از طبقات مختلف پیرو این فرقه می باشند. این فرقه تنهااعمال و مراسم مذهبى خود را بر اساس مدل عصر جدید قرار داده اما فقط سنت و روش عیسىرا مورد عمل قرار میدهند و از هر گونه تفسیر و برداشت خوددارى مى نمایند.این فرقهتعمید خردسالان را قبول ندارند. تقلید را جایز نمى دانند. پیروان این فرقه روحانیت را بطور کلىموجوداتى بى دین ، ریاکار و منافق و هفت خط مى پندارند. آنان کلیسا را دکانروحانیون و دستگاه عوام سازی و عوام پرورى مى دانند؛ لذا عبادات خود را در منازلشخصى انجام مى دهند. آنان مراسم عشاء ربانى را به شیوه عیسى و حواریون اولیهبرگزار مى کنند. و در انتظار روزى هستند که عیسى از آسمان سوار بر ابر به زمینبیاید.
35- فرقه واحدیّون:
بنیانگذار این فرقه فردىاسپانیائى به نام«میکائیل سروتوس« می باشد. او در شهر«ژنو»که فرقه کالونپیروانى در آنجا داشت ، اظهار موچودیت کرد. وی عقیده به تثلیث را کفر محض دانست . و کتاب«اثبات خطاى ثالوث« را نوشت و در سال 1531میلادى منتشر کرد. او در این کتاب ثابت کرده است که پیدایش ثالوث یا تثلیث ازابداعات کلیساى کاتولیک است و مسیحى واقعی که به دستور انجیل عمل مى کند،باید دست از تثلیث بردارد، زیرا عقلا محال است که اجزاء ثلاثه سه شخصیت ، خداىواحدى شود. او مى گفت : ذات حقیقى الهى در کلمه یا عیسى تجلى کرد و رابطه بین او وخداوند، روح القدس بوده است . او مى گفت : دلیلى بر دوشیزگى مریم در دست نیست ، لذااین عقیده (بکارت مریم ) باطل است.این شخص معجزات عیسى را نیز منکر بود. مدتى درفرانسه به طبابت مشغول شد، ولى اندکى بعد پیروان کالون او را شناسائى کردند و درشهر ژنو او را در سال 1553 زنده در آتش سوزاندند. وی در حال حاضر در برخى کشورهاىاروپائى پیروانى دارد
36-فرقه اصلاح یافته گان:
پیروان این فرقه بالغ بر 21میلیون نفر هستند. رهبران این فرقه از طرف پیروان آن انتخاب مى شوند
دیگر اصلاحگران پروتستان:
37- جان هاس اهل پراگ، متولد 1401، وی مخالف سرسخت قدرت پاپ بوده و از قهرمانان اصلاحگری در مذهب پروتستان بشمار می رود.
38- جروم
اهل پراگ، متولد 1365 میلادی، که علیه فساد اخلاقی کشیش ها جنگید. توماس بیلنی. بیلنی متولد 1459 در نورویچ انگلستان، که یک اصلاحگر نه چندان نامدار انگلیسی است. او از کالج ترینیتی دکترای حقوق گرفت و در سال 1519 به عنوان کشیش فعالیت مدهبی خود را رسما آغاز کرد. او نیز همانند لوتر بر این باور بود که اعمال نیک به تنهایی کسی رانجات نخواهد داد.
39- فرقه پاکدینان(پیوریتان)
توماس کارترایت رهبر این فرقه بود. این فرقه از پروتستانهاى انگلستان بودند که زمان ملکه الیزابت علیه سنن مذهبى قیام نمودند وطرفدار سادگى در نیایش بودند. فرقه پاکدینان از وضعیت آن زمان در کلیسای انگلستان راضی نبود؛ آنها مشتاقانه در صدد این بودند که اصلاحات پروتستانی را در سطح وسیعتری اجرا کنند. به دنبال این فعالیت در سال 1569، کرسی الهایات دانشگاه کمبریج را به دست آوردند. هنگامی که ملکه انگلستان به عنوان رئیس کلیسای انگلیس انتخاب شد، شکل عبادت را اصلاح کرد که اجازه می داد واعظان تنها کلاه چهارگوش، خرقه، گردن پوش، یا ردای کتانی بپوشند. در مارس 1566 علمای دینی لندن مجبور شدند که لباس اجباری را بپوشند. از تعداد 110 کشیش، 37 نفر اعتراض کرند، و همین باعث شد بسیاری از کلیساها از رونق افتادند.
40- پروتستانهای بنیادگرا
این فرقه در فاصله 1910 تا 1915 شکل گرفت، این گرو بر حقیقتی که در معنای تحت الفظی انجیلوجود داشت تأکید داشتند. بعد از محاکمه اسکوپز که به محاکمه میمون معروف است، پروتستانهای بنیادگرا آشکارتر عقاید خود را ترویج کردند و خود را از مسیحیت لیبرال متمایز نمودند. محاکمه میمون که در سال 1925 در دیتون در ایالت تنسیایالات متحده آمریکاصورت گرفت، یک معلم به خاطر تدریس تئوری تکامل تدریجی داروین به پرداخت 100 دلار جریمه محکوم شد.
41- صهیونیسم مسیحى:
واژه اى است که براى شاخه افراطى پروتستان هاى آمریکایى اتلاق می شود. این گروه به دلیل حمایت از اسرائیل، بدین نام اشتهار یافته اند. واما در یک قرن گذشته جریان جدیدى که در بین پروتستان ها فوق العاده قدرتمند شده است، مکتب نو ظهور "مبلغان انجیل مى باشد. قبل از جنگ جهانى دوم این مکتب نوظهور به بنیادگرایى معروف وشعار آن ها بازگشت به انجیل وتغییر جامعه با تحول فرهنگى بود وهدف آن ها به وجود آوردن حکومت در آمریکا بر مبناى بنیادهاى انجیل بوده است. بعد ازجنگ جهانى دوم، بنیادگرایان آمریکایى خود را مبلغان انجیل معرفى کردند و با استفاده گسترده از وسایل ارتباطات جمعى توانستند در جامعه آمریکا نفوذ فراوانى به دست آورند واکنون این جریان قدرتمندترین وفعال ترین تشکیلات دینى در آمریکا محسوب مى شود و در مراکز سیاسى این کشور نفوذ زیادى دارد.
اصول ومبانى جریان مبلغان انجیل در آمریکا
وانگلیس، حمایت همه جانبه عقیدتى وسیاسى از صهیونیسم مى باشد و اعتقاد دارند که
پیروان کلیساى پروتستان براى ظهور دوباره مسیح باید چند خواسته مسیح راکه در
تفاسیر انجیل در قرن بیستم به عنوان یشگویى هاى انجیل بیان شده، عملى نمایند . این
جریان نوظهور در پروتستانَیسم با عنوان خواسته هاى مسیح شهرت دارد . پیروان این
مکتب خود را از مبلغان حقیقی انجیل مى دانند معتقدند که از مسیحیان دوباره تولد
یافته مى باشند که فقط اینان اهل نجات خواهند بود ودیگران هلاک خواهند شد. از
ویژگى هاى خاص پیروان این مکتب اعتقاد راسخ وتعصب خاص به صهیونیسم مى باشد وتعصب
این مسیحیان به صهیونیسم بیش از صهیونیست هاى یهودى مقیم اسرائیل و آمریکا هست .
مطابق اعتقادات مکتب فوق به وسیله پروتستان ها باید حوادثى اتفاق افتد تا مسیح
دوباره ظهور نماید وپیروان این مکتب وظیفه دینى دارند براى تسریع در عملى شدن این
حوادث کوشش نمایند. حوادثى که توسط آن ها باید عملى شوند، عبارتند از:
1- یهودیان از سراسر جهان باید در فلسطین متمرکز شده و اسکان یابند وکشور اسرائیل در قلمرویی از رودخانه نیل تا
فرات به وجود آید و معتقدند که فقط یهودیانى که به اسرائیل مهاجرت نمایند، اهل
نجات خواهند بود.
2- یهودیان باید دو مسجد اقصى وصخره در بیت المقدس را بکلی از بین ببرند وبه جاى
این دو مسجد مقدس مسلمانان، معبد بزرگ را بنا نمایند.
3- روزى که یهودیان مسجد اقصى ومسجد صخره در بیت المقدس را منهدم کنند، جنگ نهایى مقدس بنام "آرماگدون" به رهبرى آمریکا وانگلیس آغاز خواهد شد، در این جنگ جهانى تمام دنیا نابود می شود.
4- روزى که جنگ "آرماگدون" آغاز شود، تمامى مسیحیان (مسیحیان دوباره
تولد یافته و معتقدین به این اصل) مسیح را خواهند دید وتوسط یک سفینه عظیم از دنیا
به بهشت منتقل خواهند شد و از آن جا در کنارمسیح، نظاره گر نابودى جهان وعذاب سخت
این جنگ مقدس خواهند بود.
5- دولت صهیونیستى اسرائیل باکمک آمریکا وانگلیس، مسجد اقصى ومسجد صخره در بیت المقدس را نابود خواهد کرد ومعبد بزرگ به دست آنان در این مکان ساخته خواهد شد واین رسالت مقدس به عهده آن ها مى باشد.
6- در جنگ آرماگدون زما نى که "دجال" (ضد مسیح) در حال دستیابى به
پیروزى است، مسیح همراه مسیحیان دوباره تولد یافته در جهان ظهور خواهند کرد و ضد
مسیح را در پایان این جنگ مقدس شکست خواهد داد وحکومت جهانى خود را به مرکزیت بیت
المقدس برپا خواهد ساخت ومعبدى که به جاى مسجد اقصى وصخره در بیت المقدس که توسط
مسیحیان ویهودیان قبل از آغاز جنگ آرماگدون ساخته شده- محل حکومت جهانى مسیح را
برپا خواهد کرد.
7- این حادثه پس از سال 2000 میلادى حتماً اتفاق خواهد افتاد.
8- قبل از آغاز جنگ آرماگدون، رعب و وحشت جامعه آمریکا و اروپا را فرا خواهد گرفت.
9- قبل از ظهور مجدد مسیح، صلح در جهان هیچ معنى ندارد ومسیحیان براى تسریع در
ظهور مسیح باید مقدمات جنگ آرما گدون و نابودى جهان را فراهم نمایند .
رهبران مذهبى فرقه هاى پروتستان در ایالات متحده وانگلیس که به این مکتب نو ظهورخواسته هاى مسیح اعتقاد دارند، در دهه 1990م اعتقادات یاد شده را به شدت در جامعه آمریکا واروپا تبلیغ کرده اند و در 10 سال گذشته در آمریکا در این زمینه ده ها کتاب منتشر شده وفیلم هاى گوناگونى به نمایش درآمده است. کشیش آمریکایى به نام هال لیندسى کتابى با عنوان "در پیشگویی هاى انجیل جاى آمریکا کجاست " را تألیف کرده که یکى از پرفروشترین کتاب هاى سال 2001 در آمریکا به شمار می رود. در این کتاب نقش دولت واشنگتن در جنگ آرما گدون بیان شده است . نویسنده در این کتاب اثبات نموده است که دولت آمریکا جنگ آرما گدون را رهبرى خواهدکرد ومخالفان مسیح در سراسر جهان را که قبل ازآغاز این جنگ باعث ایجاد رعب و وحشت در جهان شده ا ند، شکست خواهد داد. در ابن جنگ مقدس، دولت انگلیس همکار آمریکا خواهد بود. دولت آمریکا در اوج جنگ سرد، موشک هاى هسته اى قاره پیماى خود را شمشیرهاى جنگ مقدس نامیده بود.
مسیحیان صهیونیست از فرقه پروتستان ها در
آمریکا وانگلیس اعتقاد دارند که مسیح همیشه در امور خاورمیانه به سود دولت اسرائیل
مداخله نموده است واعلام مى دارند که خواست دولت اسرائیل در حقیقت خواست مسیح مى
باشد و مذاکرات صلح در خاورمیانه بیهوده است وتأسیس کشور اسرائیل بزرگ از رودخانه
نیل تا رودخانه فرات، خواست مسیح مى باشد که به زودى عملى خواهد شد.
(تحقیق و تألیف آقای احمد یغما)
منابع:
1. دانشنامه بریتانیکا
2. www. jesus.info/protestant.htm. come
3. مجلهEconomist : ژانویه 2005
4. الشریف شبکه امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف
اینجا آسمانه است: زمینهاي برای همدلي پيروان اديان ابراهيمي،